خدیجه (س)؛ بنیادترین الگوی تربیتی برای جامعه امروز
خدیجه (س)؛ بنیادترین الگوی تربیتی برای جامعه امروز
یک کارشناس دینی با ارائه تحلیلی علمی از سیره حضرت خدیجه(س)، نقش ایشان را فراتر از یک همسر فداکار، به مثابه یک «کنشگر اجتماعی تحول‌آفرین» ترسیم کرد و با بهره‌گیری از مفاهیم مدرن علوم تربیتی، از «پشتیبانی عاطفی-شناختی» در خانه ایشان به عنوان نخستین پایگاه تربیتی اسلام یاد کرد.

به گزارش خبرنگار گروه سیاسی پایگاه خبری تحلیلی «سفیر هراز» و به نقل از «بلاغ»؛  حجت‌الاسلام علی‌اکبر زارعیان در گفتگو با این پایگاه خبری، با اشاره به جایگاه والای حضرت خدیجه (س) در تاریخ صدر اسلام، ایشان را فراتر از یک همراه خانوادگی برای پیامبر اکرم(ص) توصیف کرد و گفت: حضرت خدیجه(س) یک کنشگر اجتماعی، یک الگوی تربیتی و یک عامل تحول فرهنگی در جامعه‌ای بود که زنان در آن کمتر امکان بروز و اثرگذاری داشتند.

وی با تأکید بر یکی از مهم‌ترین ابعاد شخصیتی ایشان، به نقش بی‌نظیر حضرت خدیجه (س) در ایجاد محیطی امن برای پیامبر (ص) در سال‌های دشوار آغاز رسالت اشاره کرد و افزود: خانه خدیجه (س) نخستین پایگاه تربیتی اسلام بود. در ادبیات تربیتی امروز، این نوع حمایت را پشتیبانی عاطفی‌شناختی می‌نامند؛ یعنی فراهم کردن محیطی که فرد بتواند در آن تصمیم‌های بزرگ بگیرد، فشارهای بیرونی را مدیریت کند و مسیر رشد خود را ادامه دهد. ایشان با ایمان، عقلانیت و ثبات شخصیتی خود، چنین محیطی را برای پیامبر (ص) فراهم کرد و این نقش، از منظر تربیتی، نقشی بنیادین است.

سرمایه‌گذاری اجتماعی مبتنی بر ارزش

این کارشناس دینی به تحلیل فعالیت‌های اجتماعی حضرت خدیجه (س) پرداخت و ایشان را نمونه‌ای از مشارکت مؤثر و هدفمند دانست. وی تصریح کرد: حضرت خدیجه (س) پیش از اسلام، یک تاجر موفق و یک شخصیت معتبر اجتماعی بود؛ اما پس از ایمان آوردن، تمام سرمایه اقتصادی و اجتماعی خود را در خدمت یک هدف فرهنگی و تمدنی قرار داد. این رفتار، در ادبیات مدیریت اجتماعی امروز، مصداق «سرمایه‌گذاری اجتماعی مبتنی بر ارزش» است؛ یعنی استفاده از منابع فردی برای ایجاد تغییرات پایدار در جامعه.

مسئول دفتر نمایندگی ولی‌فقیه در سپاه آمل با بیان اینکه فعالیت اجتماعی مؤثر، تنها در گرو قدرت سیاسی نیست، خاطرنشان کرد: خدیجه (س) با انتخاب خود نشان داد که کنشگری اجتماعی می‌تواند از دل ایمان، اخلاق و مسئولیت‌پذیری برخیزد. ایمان او صرفاً یک باور فردی و درونی نبود؛ بلکه به رفتارهای اجتماعی مشخصی چون حمایت مالی از مستضعفان، پشتیبانی از پیامبر در سخت‌ترین شرایط و مشارکت فعال در شکل‌گیری هویت جمعی مسلمانان تبدیل شد.

الگوی «دینداری مسئولانه» و «فضایل بنیادین» در سیره عملی خدیجه (س)

زارعیان در ادامه این تحلیل، به پیوند ناگسستنی ایمان و عمل اجتماعی در سیره حضرت خدیجه(س) اشاره کرد و این الگو را برای جامعه امروز بسیار راهگشا خواند. وی اظهار داشت: این سیره نشان می‌دهد که تربیت دینی، زمانی اثرگذار است که به کنش اجتماعی منجر شود. در واقع، خدیجه(س) نمونه‌ای از دینداری مسئولانه است؛ دینداری‌ای که در آن فرد، نسبت به سرنوشت جامعه بی‌تفاوت نمی‌ماند.

وی با اشاره به جایگاه ویژه حضرت خدیجه (س) در حوزه تربیت اخلاقی، ایشان را الگویی از کرامت، صداقت، وفاداری و مهربانی در جامعه‌ای مبتنی بر تبعیض و خشونت قبیله‌ای معرفی کرد و گفت: این ویژگی‌ها، امروز در ادبیات تربیتی با عنوان فضایل بنیادین شناخته می‌شوند که نقش مهمی در شکل‌گیری شخصیت سالم و جامعه پایدار دارند. خدیجه(س) با رفتار خود نشان داد که اخلاق، نه یک مجموعه توصیه، بلکه یک سبک زندگی است که می‌تواند ساختارهای اجتماعی را تغییر دهد.

تربیت نسل‌ها؛ از دامان خدیجه (س) تا الگوسازی برای تاریخ

این کارشناس مسائل دینی در بخش پایانی گفتگو، به نقش تربیتی حضرت خدیجه (س) در پرورش نسل بعدی، به ویژه حضرت زهرا (س) اشاره و تأکید کرد: تربیت حضرت زهرا (س) که خود الگویی بی‌نظیر در تاریخ اسلام است، در دامان خدیجه(س) شکل گرفت. این نکته مهم نشان می‌دهد که تربیت مؤثر، بیش از آنکه به گفتار وابسته باشد، به الگو بودن وابسته است. خدیجه(س) با رفتار، انتخاب‌ها و سبک زندگی خود، الگویی برای نسل بعدی ساخت که در تاریخ ماندگار شد.

زارعیان در پایان خاطرنشان کرد: سالروز وفات حضرت خدیجه کبری (س) فرصتی برای بازاندیشی در نقش زنان در جامعه، اهمیت تربیت مبتنی بر محبت و عقلانیت، و ارزش فعالیت اجتماعی مسئولانه است. جامعه امروز بیش از هر زمان دیگر نیازمند الگوهایی است که بتوانند میان ایمان، اخلاق، عقلانیت و کنش اجتماعی پیوند برقرار کنند و خدیجه(س) یکی از روشن‌ترین این الگوهاست. بازخوانی این شخصیت در نظام‌های تربیتی و اجتماعی ما، می‌تواند الهام‌بخش نسلی باشد که به دنبال معنا، مسئولیت و تحول است.

انتهای خبر/